Aleksandar Božović
Ekstremofili su omiljeni alat astrobiologa. Oni ne samo da pomažu u razumevanju ekstremnih okruženja u kojima život može da opstane, već ponekad mogu poslužiti i kao praktični alati za stvaranje materijala neophodnih za život, poput kiseonika.
Nedavno istraživanje Daniele Billi sa Univerziteta u Rimu „Tor Vergata“, objavljeno u časopisu Acta Astronautica u formi preprinta, pokazuje kako jedna cijanobakterija, Chroococcidiopsis – skraćeno Chroo, može biti istovremeno i test organizam i dragocen alat.
Super cijanobakterija Chroo – kandidat za buduće misije na Marsu
Chroo je poreklom iz pustinjskih predela Azije, Severne Amerike i čak Antarktika, što ga čini posebno otpornim. Zbog svojih sposobnosti testiran je u više svemirskih eksperimenata, poput BIOMEX i BOSS, gde je u trajanju od godinu i po dana bio izložen uslovima otvorenog svemira. Uprkos ekstremnoj UV radijaciji, uz minimalnu zaštitu uspeo je da preživi, a nakon povratka na Zemlju pokazao je neverovatnu moć popravke oštećene DNK bez mutacija u narednim generacijama.
Eksperimenti na Zemlji otkrili su još neverovatnije osobine, Chroo može da izdrži ogromne doze gama zračenja (2.400 puta smrtonosnije za čoveka), da preživi temperature do –80°C u stanju sličnom staklastom mirovanju, kao i da ostavi biomarkere čak i kada ugine, što ga čini pogodnim za potragu za tragovima nekadašnjeg života na Marsu.
Najvažnije funkcije koje Chroo poseduje su:
- Može da preživi ekstremne doze UV i gama zračenja
- Obnavlja sopstvenu DNK nakon oštećenja bez dodatnih mutacija
- Opstaje na temperaturama do –80°C u stanju mirovanja
- Može da živi na lunarnom i marsovskom tlu i proizvodi kiseonik fotosintezom
- Podnosi visoke nivoe perhlorata na Marsu aktiviranjem gena za popravku DNK
- Ostavlja biomarkere čak i posle smrti, što je važno za detekciju života na drugim planetama
Predstojeće misije, kao što su CyanoTechRider i BIOSIGN, ispitaće kako mikrogravitacija utiče na DNK popravku, odnosno da li Chroo može koristiti ispektar nfracrvene svetlosti na FIR talasnim dužinama za potrebe fotosinteze. Sposobnost retku i među biljkama i među drugim cijanobakterijama.
Sa svim ovim osobinama, Chroo je postao jedan od najvažnijih kandidata u istraživanjima astrobiologije i mogao bi odigrati ključnu ulogu u budućim svemirskim misijama, prenosi Science Alert.
